برای بسیاری از دانشجویان تحصیلات تکمیلی، کسب مدرک زبان معتبر به یکی از اصلیترین دغدغهها جهت ورود به مقطع دکتری یا شرکت در آزمون جامع تبدیل شده است. آزمون MSRT که توسط وزارت علوم برگزار میشود، گزینهای کلیدی است که برخلاف تصورات رایج، ساختاری استاندارد داشته و نسبت به آزمونهای بینالمللی سادهتر است. با شناخت دقیق و برنامهریزی صحیح، موفقیت در این آزمون که مهارتهای شنیداری، گرامر و درک مطلب را میسنجد، کاملاً در دسترس خواهد بود. در ادامه، راهنمای جامعی از فرآیند ثبتنام در سال ۱۴۰۴ تا معرفی بهترین منابع برای عبور از این مرحله ارائه خواهد شد.
آزمون MSRT چیست و چرا به آن نیاز دارید؟
آزمون MSRT که مخفف عبارت Ministry of Science, Research and Technology است، یک آزمون سنجش سطح زبان انگلیسی است که توسط سازمان امور دانشجویان وزارت علوم، تحقیقات و فناوری برگزار میشود. این آزمون در بین دانشجویان به «تافل کوچک» یا تافل ایرانی هم معروف است، چون ساختاری بسیار شبیه به آزمونهای تافل کاغذی (PBT) قدیمی دارد.
این آزمون یکی از معتبرترین مدارک زبان در داخل کشور است و اگر دانشجوی مقطع دکتری هستید یا قصد دارید برای فرصت مطالعاتی به خارج از کشور بروید، به احتمال زیاد به این مدرک نیاز پیدا خواهید کرد.
تفاوت نام MSRT با MCHE؛ تغییرات جدید
شاید هنوز هم از زبان اساتید قدیمیتر یا در برخی متون، نام MCHE را بشنوید. باید بدانید که آزمون MSRT در واقع همان آزمون MCHE است. نام MCHE مخفف Ministry of Culture and Higher Education (وزارت فرهنگ و آموزش عالی) بود. زمانی که نام این وزارتخانه به «وزارت علوم، تحقیقات و فناوری» تغییر کرد، نام این آزمون هم توسط اداره بورس و امور دانشجویان خارج به MSRT تغییر یافت. بنابراین، هیچ تفاوتی در سرفصلها، تعداد سوالات یا اعتبار این دو وجود ندارد و فقط یک تغییر نام ساده است.
مخاطبان اصلی آزمون؛ از داوطلبان دکتری تا متقاضیان بورس
چه کسانی باید حتماً در این آزمون شرکت کنند؟ به طور کلی این آزمون برای گروههای زیر طراحی شده است:
- دانشجویان دکتری: برای شرکت در آزمون جامع دکتری در دانشگاههای داخل کشور، داشتن نمره زبان الزامی است و MSRT یکی از اصلیترین گزینههاست.
- متقاضیان فرصت مطالعاتی: دانشجویانی که قصد دارند برای دورههای کوتاه مدت پژوهشی به خارج از کشور اعزام شوند.
- داوطلبان پسر برای خروج از کشور: دانشجویان پسری که برای ادامه تحصیل نیاز به مجوز خروج از کشور و ارائه مدرک به نظام وظیفه دارند.
- متقاضیان بورس تحصیلی: کسانی که میخواهند از بورسیههای وزارت علوم استفاده کنند.
اعتبار مدرک MSRT در دانشگاههای داخلی و آزاد
مدرک این آزمون مورد تایید وزارت علوم است و خوشبختانه اعتبار بالایی دارد. تمام دانشگاههای زیرمجموعه وزارت علوم، دانشگاههای علوم پزشکی و همچنین دانشگاه آزاد اسلامی، مدرک MSRT را برای مصاحبه دکتری و آزمون جامع معتبر میدانند.
مدت اعتبار این مدرک دو سال از تاریخ برگزاری آزمون است. یعنی اگر نمره قبولی بگیرید، تا دو سال خیالتان راحت است و اگر بعد از دو سال نیاز به مدرک داشته باشید، باید دوباره آزمون دهید.
نمره قبولی و حد نصاب نمرات برای دانشگاههای مختلف
آزمون MSRT از ۱۰۰ نمره محاسبه میشود. نکته کلیدی اینجاست که «نمره قبولی واحدی» وجود ندارد و این موضوع کاملاً به دانشگاه و مقطع تحصیلی شما بستگی دارد.
- دانشجویان دکتری: معمولاً نمره بالای ۵۰ مورد قبول اکثر دانشگاههاست. برخی دانشگاههای سطح یک ممکن است نمره ۶۰ یا ۶۵ بخواهند.
- مجوز خروج از کشور (لیسانس): معمولاً نمره ۴۰ کافی است.
اگر نمرهای بین ۴۵ تا ۷۵ بگیرید، بسته به دانشگاهتان قبول هستید. اما یک قانون نانوشته (و گاهی نوشته شده!) وجود دارد: اگر نمره خیلی بالایی بگیرید (مثلاً بالای ۷۵)، ممکن است تا یک سال اجازه شرکت مجدد در آزمون را نداشته باشید، چون ظرفیت محدود است و اولویت با کسانی است که هنوز نمره نگرفتهاند.
ساختار کلی و جزئیات سوالات آزمون MSRT
این آزمون مجموعاً ۱۰۰ سوال چهارگزینهای دارد و کل زمان آزمون حدود ۱۰۰ تا ۱۱۰ دقیقه است. دفترچه سوالات معمولاً در دو مرحله توزیع میشود (اول شنیداری، سپس گرامر و درک مطلب).
بخش شنیداری (Listening)؛ ۳۰ سوال در ۱۵ دقیقه
این بخش اولین قسمت آزمون است. ۳۰ سوال از مکالمات کوتاه، بلند و سخنرانیهای علمی مطرح میشود.
- تعداد سوال: ۳۰ تست.
- زمان: حدود ۳۰ تا ۳۵ دقیقه (زمان پخش فایل صوتی).
توجه: در برخی منابع زمان پاسخگویی خالص ۱۵ دقیقه ذکر شده اما با احتساب پخش فایل، حدود ۳۰-۳۵ دقیقه طول میکشد.
- محتوا: درک مکالمات روزمره و سخنرانیهای آکادمیک. لهجه معمولاً امریکن است.
بخش گرامر و ساختار (Structure)؛ ۳۰ سوال در ۲۰ دقیقه
برای بسیاری از داوطلبان، این بخش نمرهآورترین قسمت است. سوالات گرامر به دو دسته تقسیم میشوند:
- Structure (ساختار): ۱۵ سوال که باید گزینه صحیح را برای تکمیل جمله انتخاب کنید (جای خالی).
- Written Expression (تشخیص خطا): ۱۵ سوال که در آنها زیر چهار کلمه خط کشیده شده و شما باید کلمهای که غلط است را پیدا کنید.
- تعداد سوال: ۳۰ تست.
- زمان: ۲۰ دقیقه.
بخش درک مطلب و لغات (Reading)؛ ۴۰ سوال در ۴۰ تا ۵۰ دقیقه
این بخش شامل ۴ متن آکادمیک است که باید آنها را بخوانید و به سوالات پاسخ دهید.
- تعداد سوال: ۴۰ تست (معمولاً ۴ متن ۱۰ سوالی).
- زمان: حدود ۵۰ تا ۵۵ دقیقه.
- محتوا: سوالات شامل درک مطلب کلی، جزئیات متن و سوالات واژگان (Vocabulary) داخل متن است.
سیستم نمرهدهی و تاثیر پاسخهای غلط (نمره منفی)
یکی از بهترین ویژگیهای آزمون MSRT این است که نمره منفی ندارد. یعنی اگر جواب سوالی را نمیدانید، حتماً شانس خود را امتحان کنید و گزینهای را انتخاب کنید؛ هیچ ضرری نخواهید کرد. فقط دقت کنید که اگر برای یک سوال دو گزینه را پر کنید، نمرهای نمیگیرید.
راهنمای جامع ثبت نام و تقویم برگزاری در سال ۱۴۰۴
ثبتنام در این آزمون کاملاً اینترنتی است و باید سرعت عمل داشته باشید، چون ظرفیت شهرها (بهخصوص تهران) خیلی زود پر میشود.
پیشنیازها و نحوه ساخت پروفایل در سامانه سجاد (portal.saorg.ir)
همه مراحل ثبتنام از طریق سامانه جامع امور دانشجویان (سجاد) انجام میشود.
- وارد سایت portal.saorg.ir شوید.
- اگر قبلاً عضو نشدهاید، باید یک حساب کاربری بسازید و اطلاعات هویتی خود را وارد کنید.
- بعد از ورود، از بخش آزمون زبان، تاریخ و حوزه مورد نظر را انتخاب و رزرو کنید.
- نکته مهم: بعد از رزرو، فقط ۱۲ ساعت فرصت دارید تا هزینه را پرداخت کنید، وگرنه رزرو شما باطل میشود.
مدارک لازم برای ثبت نام و روز آزمون
برای ثبتنام در سایت، باید اسکن مدارک زیر را آپلود کنید:
- عکس پرسنلی تمام رخ و جدید.
- صفحه اول شناسنامه و کارت ملی.
- آخرین مدرک تحصیلی و کارت دانشجویی.
روز آزمون چه ببریم؟ اصل کارت ملی، کارت ورود به جلسه (که چند روز قبل از آزمون از سایت میگیرید)، مداد مشکی نرم، پاککن و تراش. بردن موبایل و ساعت هوشمند اکیداً ممنوع است.
هزینه ثبتنام آزمون MSRT در سال ۱۴۰۴
طبق آخرین اطلاعیهها، هزینه ثبتنام آزمون MSRT برای سال ۱۴۰۴ مبلغ ۳,۶۰۰,۰۰۰ ریال (۳۶۰ هزار تومان) تعیین شده است. البته این مبلغ ممکن است تغییر کند، پس همیشه قبل از واریز، سایت را چک کنید. پرداخت فقط به صورت آنلاین انجام میشود.
جدول زمانبندی و تاریخهای برگزاری آزمون در سال جاری
آزمون MSRT در سال ۱۴۰۴ در چندین نوبت برگزار میشود. در جدول زیر تقویم دقیق برگزاری را مشاهده میکنید (بر اساس اطلاعات سامانه سجاد):
| نوبت | تاریخ برگزاری آزمون | بازه ثبتنام | تاریخ اعلام نتایج |
|---|---|---|---|
| ۱ | ۱۴۰۴/۰۱/۲۹ | ۱۴۰۳/۱۲/۱۹ تا ۱۴۰۴/۰۱/۲۰ | ۱۴۰۴/۰۲/۰۷ |
| ۲ | ۱۴۰۴/۰۳/۰۹ | ۱۴۰۴/۰۲/۰۸ تا ۱۴۰۴/۰۲/۳۱ | ۱۴۰۴/۰۳/۱۸ |
| ۳ | ۱۴۰۴/۰۵/۱۷ | ۱۴۰۴/۰۳/۱۹ تا ۱۴۰۴/۰۵/۰۶ | ۱۴۰۴/۰۵/۲۶ |
| ۴ | ۱۴۰۴/۰۷/۰۴ | ۱۴۰۴/۰۵/۲۷ تا ۱۴۰۴/۰۶/۲۷ | ۱۴۰۴/۰۷/۱۳ |
| ۵ | ۱۴۰۴/۰۸/۰۹ | ۱۴۰۴/۰۷/۱۴ تا ۱۴۰۴/۰۸/۰۱ | ۱۴۰۴/۰۸/۱۸ |
| ۶ | ۱۴۰۴/۰۹/۱۴ | ۱۴۰۴/۰۷/۱۴ تا ۱۴۰۴/۰۹/۰۵ | ۱۴۰۴/۰۹/۲۳ |
لیست شهرها و حوزههای برگزاری آزمون
این آزمون در اکثر شهرهای بزرگ برگزار میشود تا دانشجویان نیازی به سفر طولانی نداشته باشند. شهرهای اصلی شامل: تهران، مشهد، تبریز، اهواز، اصفهان، شیراز، کرمانشاه، کرمان، رشت، همدان، یزد، قم، زاهدان، بابلسر، اراک، اردبیل، بیرجند، خرمآباد، قزوین، سنندج، ایلام، گرگان، کاشان، سمنان، زنجان، بندرعباس و کیش هستند.
مقایسه MSRT با سایر آزمونهای زبان (کدام را شرکت کنیم؟)
خیلی از دانشجویان بین آزمونهای مختلف سردرگم میشوند. بیایید یک بار برای همیشه تفاوتها را روشن کنیم.
تفاوت MSRT با آزمون MHLE (ویژه وزارت بهداشت)
MHLE آزمون زبان وزارت بهداشت است و مخصوص دانشجویان گروه علوم پزشکی است. ساختار کلی و نمرهدهی آن بسیار شبیه MSRT است، اما تفاوت اصلی در محتوا است. متون و لغات MHLE تخصصیتر و در زمینه پزشکی و بهداشت هستند، در حالی که MSRT موضوعات عمومی، فرهنگی و علمی کلی را پوشش میدهد.
مقایسه MSRT با آزمون EPT (ویژه دانشگاه آزاد)
آزمون EPT مخصوص داوطلبان دکتری دانشگاه آزاد اسلامی است. بزرگترین تفاوت این است که EPT معمولاً بخش شنیداری (Listening) ندارد و تمرکز آن روی گرامر و درک مطلب است (البته باید آخرین تغییرات EPT را چک کنید، اما به طور سنتی بدون لیسنینگ بوده است). اگر در لیسنینگ ضعیف هستید و دانشجوی دانشگاه آزادید، EPT گزینه راحتتری است. اما MSRT در دانشگاه آزاد هم اعتبار دارد.
فرق MSRT با آزمونهای TOLIMO و UTEPT
- TOLIMO: توسط سازمان سنجش برگزار میشود. تفاوت بزرگ آن داشتن بخش نوشتاری (Writing) است که MSRT ندارد. همچنین دامنه نمره آن بین ۳۱۰ تا ۶۷۷ است.
- UTEPT: آزمون زبان عمومی دانشگاه تهران است. سطح آن نسبتاً بالاست و بیشتر برای دانشجویان دانشگاه تهران و برخی دانشگاههای دیگر کاربرد دارد.
مقایسه سطح دشواری MSRT با تافل (TOEFL) و آیلتس (IELTS)
به جرأت میتوان گفت MSRT از تافل و آیلتس سادهتر و کمهزینهتر است. MSRT بخشهای Speaking (صحبت کردن) و Writing (نوشتن) را ندارد که برای خیلیها چالشبرانگیزترین بخشها هستند. همچنین هزینه MSRT بسیار کمتر از آزمونهای بینالمللی است. اگر قصد مهاجرت ندارید، MSRT مسیر کوتاهتری برای رسیدن به هدف است.
بهترین منابع و استراتژیهای مطالعه برای قبولی
برای قبولی در MSRT لازم نیست تمام کتابهای زبان را بخوانید. تمرکز روی منابع درست، کلید موفقیت است.
منابع بخش واژگان (۵۰۴، لغات ضروری تافل و…)
برای اینکه در بخش درک مطلب و حتی گرامر راحت باشید، باید دایره لغات خوبی داشته باشید. منابع پیشنهادی عبارتند از:
- 504 Absolutely Essential Words: کتاب پایهای و ضروری.
- Barron’s Essential Words for the TOEFL: لغات آکادمیک و بسیار پرتکرار در آزمون.
- 1100 Words You Need to Know: برای کسانی که میخواهند نمره بالاتری بگیرند.
منابع طلایی برای گرامر (کتابهای لانگمن و بتی آذر)
سوالات گرامر MSRT به شدت شبیه سوالات تافلهای قدیمی است.
- Longman Preparation Course for the TOEFL (قرمز رنگ): این کتاب «انجیل» آزمون MSRT است! بسیاری از داوطلبان فقط با خواندن بخش گرامر این کتاب نمره قبولی میگیرند.
- Betty Azar (Understanding and Using English Grammar): اگر پایهتان ضعیف است، این کتاب گرامر را عالی توضیح میدهد.
- TOEFL Grammar Flash: برای تستزنی سریع و مرور نکات.
تکنیکهای تقویت مهارت شنیداری برای آزمون
برای بخش شنیداری، بهترین منبع کتاب Kit TOEFL و همان کتاب Longman است.
استراتژی طلایی: سوالات آزمون MSRT تکراری نیستند، اما تیپ سوالات تکراری است. بهترین کار این است که نمونه سوالات سالهای گذشته (ادوار گذشته) را دانلود کنید و تست بزنید. گوش دادن به پادکستهای آموزشی و سخنرانیهای کوتاه (مثل TED Talks) هم گوشتان را به شنیدن انگلیسی عادت میدهد.










