لیست کامل تمامی گرامرهای زبان انگلیسی (از پایه تا پیشرفته)

یادگیری گرامر، فراتر از حفظ کردن فرمول‌ها، درک منطق حاکم بر زبان است که به شما اجازه می‌دهد افکار خود را با دقت و ظرافت منتقل کنید. اگرچه بسیاری از منابع، گرامر را به سطوح مجزا تقسیم می‌کنند، اما حقیقت این است که زبان یک سیستم پیوسته است. برای تسلط واقعی، بهترین رویکرد این است که مفاهیم را از ساختارهای پرکاربرد و ضروری شروع کرده و به مرور به سمت قواعد پیچیده‌تر حرکت کنید.

در این راهنما، تمامی مباحث اصلی گرامر را به گونه‌ای چیدمان کرده‌ایم که مسیر پیشرفت شما کاملاً شفاف باشد. این دسته‌بندی بر دو اصل استوار است: سیر تکاملی یادگیری و نقش موضوعی مباحث.

نمای کلی مباحث گرامری

پیش از ورود به جزئیات، جدول زیر تصویری کلی از چیدمان منطقی گرامر و کاربرد هر بخش در مهارت‌های ارتباطی ارائه می‌دهد:

سیر یادگیری	تمرکز و کاربرد اصلی	سرفصل‌های کلیدی
بنیادهای زبان	رفع نیازهای اولیه و توصیف مفاهیم ساده و روزمره.	افعال To Be، زمان‌های ساده، اسامی و حروف اضافه.
توسعه مهارت‌های بیانی	توانایی ساخت جملات ترکیبی و بیان تجربیات شخصی.	زمان‌های کامل، افعال مدال، جملات مجهول و شرطی‌های کاربردی.
دقت و ظرافت زبانی	تسلط بر ساختارهای پیچیده برای محیط‌های رسمی و آکادمیک.	شرطی‌های ترکیبی، نقل‌قول، وارونگی و حالت التزامی.

طبقه‌بندی موضوعی: ارکان سازنده جمله

علاوه بر اولویت یادگیری، شناخت نقش کلمات به شما کمک می‌کند تا ساختار هر جمله را به درستی تحلیل کنید:

• اجزای کلام (Parts of Speech): شناخت نقش اسم‌ها، افعال، صفات و قیدها.

  • مثال: در جمله “She runs fast”، کلمه She اسم (ضمیر)، runs فعل و fast قید است.

• سیستم زمان‌ها (Tenses): مدیریت مفهوم زمان در گذشته، حال و آینده.

  • مثال: تفاوت بین “I eat” (عادت) و “I am eating” (همین الان).

• ساختار جمله (Sentence Structure): چیدمان جملات پیچیده شامل مجهول، شرطی‌ها و جمله‌واره‌ها.

  • مثال: “The cake was eaten” (جمله مجهول با تمرکز بر کیک).

لیست جامع مباحث گرامری بر اساس اولویت یادگیری

بخش اول: ساختارهای بنیادین و ضروری

این بخش، ستون‌های اولیه دانش شما را شکل می‌دهد و تمرکز آن بر مفاهیم پرکاربرد است:

• افعال To Be (Am, Is, Are): برای معرفی هویت و توصیف ویژگی‌ها.

  • مثال: .I am a student / .They are kind

• زمان‌های ساده (حال، گذشته و آینده): برای بیان حقایق، عادات و اتفاقات تمام شده.

  • مثال: .I work every day / .He went home / .We will help you

• مالکیت با Have و Has: بیان دارایی‌ها و تعلقات.

  • مثال: .She has a blue car / .I have two sisters

• اسامی و شمارش: درک تفاوت اسامی قابل شمارش و غیرقابل شمارش.

  • مثال: an apple (قابل شمارش) / some water (غیرقابل شمارش)

• حروف اضافه مکان: تعیین موقعیت دقیق اشیاء.

  • مثال: .The keys are on the table / .He is in the room

بخش دوم: گسترش دامنه جمله‌سازی

در این مرحله، شما یاد می‌گیرید که جملات خود را بسط داده و مفاهیم دقیق‌تری را منتقل کنید:

• زمان‌های استمراری: توصیف کارهایی که در جریان هستند یا در گذشته تداوم داشته‌اند.

  • مثال: .She is cooking right now / .I was sleeping when you called

• زمان حال کامل (Present Perfect): بیان تجربیاتی که اثرشان تا زمان حال باقی است.

  • مثال: .I have visited London twice / .He has lost his keys

• افعال مدال (Can, Should, Must): بیان توانایی، پیشنهاد یا ضرورت.

  • مثال: .You should see a doctor / .I can swim

• صفات تفضیلی و عالی: مقایسه بین اشیاء و افراد.

  • مثال: .This box is bigger than that one / .He is the tallest boy in class

• جملات شرطی (نوع ۰، ۱ و ۲): بررسی روابط علت و معلولی واقعی و فرضی.

  • مثال: .If you heat ice, it melts / .If I win, I will buy a house

• ساختار مجهول (Passive Voice): تمرکز بر عمل یا مفعول به جای فاعل.

  • مثال: .The window was broken yesterday

بخش سوم: تسلط بر جزئیات و ساختارهای پیچیده

این بخش مخصوص افرادی است که به دنبال استفاده حرفه‌ای و دقیق از زبان در سطوح عالی هستند:

• زمان‌های کامل استمراری و آینده کامل: بیان استمرار در گذشته و اتمام کار در آینده.

  • مثال: .I have been waiting for two hours / .By tomorrow, I will have finished the project

• جملات شرطی ترکیبی (Mixed Conditionals): اتصال پشیمانی‌های گذشته به وضعیت فعلی.

  • مثال: .If I had studied harder, I would have a better job now

• نقل‌قول غیرمستقیم: گزارش صحیح گفته‌های دیگران.

  • مثال: .He said that he was busy

• جمله‌واره‌های موصولی (Relative Clauses): افزودن اطلاعات جانبی به جملات.

  • مثال: .The man who lives next door is a doctor

• حالت التزامی (Subjunctive): بیان آرزوها و احتمالات فرضی.

  • مثال: .I suggest that he be more careful / .I wish I were rich

• وارونگی (Inversion): استفاده از جابه‌جایی فعل و فاعل برای تاکید بیشتر.

  • مثال: .Never had I seen such a beautiful sunset

لیست گرامرهای زمان‌ها (Tenses)

زمان‌ها (Tenses) بدون شک مهم‌ترین بخش گرامر هستند. آن‌ها نشان می‌دهند که یک عمل در چه زمانی (گذشته، حال یا آینده) رخ داده است. به طور کلی ما ۱۶ زمان در زبان انگلیسی داریم (اگر ۴ حالت آینده در گذشته را هم حساب کنیم).

زمان‌های حال (Present Tenses)

۱. حال ساده (Simple Present):

• کاربرد: برای بیان حقایق (The Earth goes around the sun) و کارهای روزمره یا عادات (Tom goes to school every day).
• ساختار: برای He/She/It فعل s- می‌گیرد.
• مثال: .We live in Toronto. / .John plays football on Tuesdays.
• منفی و سوالی: با Do و Does ساخته می‌شود. (Do you play? / She does not work).

۲. حال استمراری (Present Continuous):

• کاربرد: برای کارهایی که همین الان در حال وقوع هستند یا کارهای موقتی.
• ساختار: Subject + am/is/are + Verb-ing.
• مثال: .You are watching TV. / .It is raining now.
• نکته: برخی افعال حالتی (Stative Verbs) مثل know, like, want معمولاً در حالت استمراری استفاده نمی‌شوند.

۳. حال کامل (Present Perfect):

• کاربرد: برای کارهایی که در گذشته نامشخص انجام شده‌اند ولی اثر یا ارتباطشان با زمان حال مهم است.
• ساختار: Subject + have/has + Past Participle (V3).
• مثال: .I have seen this film several times.
• کاربردهای دیگر: کاری که در گذشته شروع شده و هنوز ادامه دارد (They have lived here for years).

۴. حال کامل استمراری (Present Perfect Continuous):

• کاربرد: شبیه حال کامل است، اما بر طول مدت و استمرار کاری که از گذشته شروع شده و هنوز ادامه دارد، تاکید می‌کند.
• ساختار: Subject + have/has + been + Verb-ing.
• مثال: .I have been reading for 2 hours (و هنوز هم دارم می‌خوانم).

زمان‌های گذشته (Past Tenses)

۵. گذشته ساده (Simple Past):

• کاربرد: برای کاری که در زمان مشخصی در گذشته شروع شده و تمام شده است.
• ساختار: Subject + V2 (شکل دوم فعل). افعال یا باقاعده (ed- می‌گیرند) یا بی‌قاعده (مثل go -> went) هستند.
• مثال: .My brother saw a movie yesterday. / .Last year I travelled to France.
• منفی و سوالی: با Did ساخته می‌شود. (He did not go / Did he go?).

۶. گذشته استمراری (Past Continuous):

• کاربرد: برای توصیف کاری که در بازه زمانی مشخصی در گذشته در حال انجام بوده است. معمولاً توسط یک اتفاق دیگر (گذشته ساده) قطع می‌شود.
• ساختار: Subject + was/were + Verb-ing.
• مثال: .I was reading a book, when you called.

۷. گذشته کامل (Past Perfect):

• کاربرد: به آن “گذشته قبل از گذشته” هم می‌گویند. برای بیان کاری که قبل از یک کار دیگر در گذشته اتفاق افتاده است.
• ساختار: Subject + had + Past Participle (V3).
• مثال: .When I arrived home, they had had their dinner (آن‌ها شامشان را *قبل از* رسیدن من خورده بودند).

۸. گذشته کامل استمراری (Past Perfect Continuous):

• کاربرد: بر طول مدت کاری تاکید دارد که قبل از یک اتفاق دیگر در گذشته، در حال انجام بوده است.
• ساختار: Subject + had + been + Verb-ing.
• مثال: .I had been working at the company for five years when I got the promotion.

زمان‌های آینده (Future Tenses)

۹. آینده ساده (Simple Future):

• کاربرد: برای پیش‌بینی (It will rain tomorrow) یا تصمیمات لحظه‌ای (I will meet him later).
• ساختار: Subject + will + Verb. (همچنین از ساختار “going to” برای برنامه‌های قطعی‌تر استفاده می‌شود).

۱۰. آینده استمراری (Future Continuous):

• کاربرد: برای توصیف کاری که در زمان مشخصی در آینده در حال انجام خواهد بود.
• ساختار: Subject + will be + Verb-ing.
• مثال: .This time next week I will be sun-bathing in Bali.

۱۱. آینده کامل (Future Perfect):

• کاربرد: برای بیان کاری که تا قبل از زمان مشخصی در آینده، تمام خواهد شد.
• ساختار: Subject + will have + Past Participle (V3).
• مثال: .By the time you get home I will have cleaned the house.

۱۲. آینده کامل استمراری (Future Perfect Continuous):

• کاربرد: برای تاکید بر طول مدت کاری که تا یک زمان مشخص در آینده، در حال انجام بوده است.
• ساختار: Subject + will have + been + Verb-ing.
• مثال: .Next year I will have been working here for four years.

زمان‌های آینده در گذشته (Future in the Past)

این ۴ زمان، غیراصلی محسوب می‌شوند و برای بیان آینده از دیدگاه گذشته به کار می‌روند (کاری که در گذشته فکر می‌کردیم در آینده اتفاق می‌افتد).

۱۳. آینده در گذشته ساده:

• ساختار: Subject + would / should + Verb.
• مثال: .He promised he would send a postcard (او قول داد که کارت پستال *خواهد فرستاد*).

۱۴. آینده در گذشته استمراری:

• ساختار: Subject + would / should + be + Verb-ing.
• مثال: .He said that he would be playing football at 6 p.m.

۱۵. آینده کامل در گذشته:

• ساختار: Subject + would / should + have + V3.
• مثال: .John said that he would have finished the book by the next week.

۱۶. آینده کامل استمراری در گذشته:

• ساختار: Subject + would / should + have + been + Verb-ing.
• مثال: .They said that… they would have been living in London for ten years.

لیست گرامرهای اجزای کلام (Parts of Speech)

اجزای کلام، آجرهای سازنده جملات هستند. هر کلمه‌ای در جمله یک نقش دارد.

اسامی (Nouns)

اسم‌ها برای نامیدن افراد، مکان‌ها، اشیا یا مفاهیم به کار می‌روند.

• اسم عام (Common Nouns): به چیزهای عمومی اشاره دارد (dog, city).
• اسم خاص (Proper Nouns): نام مشخص (London, Ali) و با حرف بزرگ شروع می‌شود.
• قابل شمارش و غیرقابل شمارش (Countable/Uncountable): (books / water).
• انتزاعی و عینی (Abstract/Concrete): (love / table).
• اسم مصدر (Gerund): اسمی که از فعل + ing ساخته می‌شود (Swimming is fun).

ضمایر (Pronouns)

ضمایر جایگزین اسم می‌شوند تا از تکرار جلوگیری کنند.

• ضمایر فاعلی: (I, you, he, she, it, we, they).
• ضمایر مفعولی: (me, you, him, her, it, us, them).
• ضمایر ملکی: (mine, yours, his, hers, ours, theirs).
• ضمایر انعکاسی: (myself, yourself, himself).
• ضمایر موصولی (نسبی): (who, which, that).

افعال (Verbs)

افعال کلمات اصلی جمله هستند که عمل یا حالت را نشان می‌دهند.

• افعال اصلی (Action Verbs): (run, eat).
• افعال حالتی (Stative Verbs): (know, believe, love) – معمولاً استمراری نمی‌شوند.
• افعال کمکی (Auxiliary Verbs): (be, have, do) – برای ساختن زمان‌های مختلف و سوالی/منفی کردن به کار می‌روند.
• افعال مدال (Modal Verbs): (can, could, must, should, may, might) – برای بیان توانایی، الزام، احتمال و….
• افعال عبارتی (Phrasal Verbs): افعال چندکلمه‌ای (give up, look after).

صفات (Adjectives)

صفات کلماتی هستند که اسم یا ضمیر را توصیف می‌کنند.

• صفات توصیفی: (beautiful, big, red).
• صفات مقایسه‌ای (Comparative): برای مقایسه دو چیز (taller, more beautiful).
• صفات عالی (Superlative): برای مقایسه یک چیز با گروه (tallest, most beautiful).
• ترتیب صفات: در انگلیسی ترتیب خاصی برای آوردن چند صفت پشت سر هم وجود دارد (مثل a beautiful large old table).

قیدها (Adverbs)

قیدها، فعل، صفت یا قید دیگری را توصیف می‌کنند.

• قید حالت (Manner): (quickly, carefully) – چطور؟.
• قید زمان (Time): (now, yesterday) – کِی؟.
• قید مکان (Place): (here, there) – کجا؟.
• قید تکرار (Frequency): (always, often, never) – چند وقت؟.
• قید مقدار (Degree): (very, too, enough) – چقدر؟.

حروف اضافه (Prepositions)

کلمات کوتاهی که رابطه زمانی، مکانی یا منطقی را نشان می‌دهند.

• زمان: at 5 PM, in July, on Monday.
• مکان: in the room, on the table, at home.
• جهت: to school, from home.

حروف ربط (Conjunctions)

کلمات یا جمله‌واره‌ها را به هم وصل می‌کنند.

• حروف ربط هماهنگ (Coordinating): کلمات هم‌پایه را وصل می‌کنند (and, but, or, so).
• حروف ربط وابسته (Subordinating): یک جمله وابسته را به اصلی وصل می‌کنند (because, although, if, when).

لیست گرامرهای ساختار جمله (Sentence Structure)

بعد از یادگیری اجزای کلام و زمان‌ها، باید بتوانید جملات پیچیده و معنادار بسازید.

جملات معلوم و مجهول (Active & Passive Voice)

• معلوم (Active): فاعل، انجام‌دهنده کار است (تمرکز روی فاعل است).
  • مثال: .She wrote the letter.
• مجهول (Passive): مفعول به جایگاه فاعل می‌آید (تمرکز روی مفعول یا خودِ کار است).
  • مثال: .The letter was written (by her).
  • ساختار: Object + to be + Past Participle (V3).

جملات شرطی (Conditionals)

برای بیان شرایط و نتایج آن‌ها (جملات “اگر… آنگاه…”).

• نوع صفر (Zero): برای حقایق علمی و دائمی. (If you heat water, it boils).
• نوع اول (First): برای شرایط ممکن و واقعی در آینده. (If it rains, we will stay home).
• نوع دوم (Second): برای شرایط غیرواقعی یا فرضی در حال یا آینده. (If I won the lottery, I would travel).
• نوع سوم (Third): برای شرایط غیرواقعی و پشیمانی در گذشته. (If I had studied, I would have passed the exam).
• ترکیبی (Mixed): ترکیبی از نوع دوم و سوم. (If he had studied (گذشته), he would be successful now (حال)).

نقل قول مستقیم و غیر مستقیم (Reported Speech)

برای بازگو کردن حرف شخص دیگر.

• مستقیم (Direct): .He said, “I am tired”
• غیرمستقیم (Indirect): .He said that he was tired.
  • نکته: در نقل قول غیرمستقیم، زمان فعل معمولاً یک مرحله به عقب برمی‌گردد (حال ساده به گذشته ساده، گذشته ساده به گذشته کامل و…).

جمله‌واره‌ها (Clauses)

یک جمله‌واره، بخشی از جمله است که فاعل و فعل دارد.

• جمله‌واره اسمی (Noun Clauses): مانند یک اسم عمل می‌کند. (I don’t know what he said).
• جمله‌واره وصفی (Relative/Adjective Clauses): مانند یک صفت عمل می‌کند و اسم را توصیف می‌کند. (The man who lives here is my friend).
• جمله‌واره قیدی (Adverb Clauses): مانند قید عمل می‌کند و زمان، مکان یا دلیل را نشان می‌دهد. (When you arrived, I was sleeping).

جملات سوالی (Questions)

• سوالات Yes/No: با افعال کمکی (Do, Does, Did, Am, Is, Are) شروع می‌شوند. (Do you play?).
• سوالات Wh: با کلمات پرسشی (What, Where, When, Who, Why, How) شروع می‌شوند. (Where do you live?).
• سوالات ضمیمه‌ای (Tag Questions): سوالات کوتاهی در انتهای جمله برای تایید گرفتن. (It’s beautiful, isn’t it?).

وارونگی (Inversion)

برای تاکید یا در نوشتار رسمی، جای فاعل و فعل کمکی عوض می‌شود.

• بعد از قیدهای منفی: Never (before) have I seen such a thing.
• در جملات شرطی (بدون if): Had I known (If I had known), I would have helped.

بهترین منابع برای یادگیری گرامر انگلیسی

علاوه بر این مقاله، منابع استاندارد جهانی نیز وجود دارند که فرآیند یادگیری شما را تکمیل می‌کنند.

معرفی کتاب (Grammar in Use)

مجموعه کتاب‌های «Grammar in Use» منتشر شده توسط دانشگاه کمبریج (Cambridge)، یکی از بهترین و پرفروش‌ترین منابع یادگیری گرامر در سراسر دنیا است.

• ویژگی‌ها: این کتاب‌ها دروس طبقه‌بندی شده دارند، توضیحات ساده و واضحی در یک صفحه ارائه می‌دهند و در صفحه مقابل، تمرین‌های مرتبط دارند.
• سطوح: این مجموعه در سه سطح ارائه شده است:
  1. Basic Grammar in Use (سطح مبتدی)
  2. Intermediate Grammar in Use (سطح متوسط)
  3. Advanced Grammar in Use (سطح پیشرفته)

معرفی اپلیکیشن و وب‌سایت

در کنار کتاب، استفاده از ابزارهای دیجیتال می‌تواند یادگیری را جذاب‌تر کند.

• وب‌سایت‌های آموزشی: وب‌سایت‌هایی مانند لینگوجو، دانش‌لند و آکادمی روان (که منابع این مقاله هستند)، آموزش‌های ویدیویی و متنی رایگان فوق‌العاده‌ای به زبان فارسی ارائه می‌ده دهند.
• اپلیکیشن‌ها: اپلیکیشن‌های تمرین گرامر (مانند اپ‌های تست‌زنی) به شما کمک می‌کنند تا دانش خود را محک بزنید و نقاط ضعفتان را پیدا کنید.

یادگیری گرامر زبان انگلیسی، هرچند گاهی چالش‌برانگیز به نظر می‌رسد، اما با داشتن یک نقشه راه مشخص و دسته‌بندی شده، کاملاً دست‌یافتنی است. در این مقاله تلاش کردیم لیست کاملی از تمام گرامرهای زبان انگلیسی را، هم بر اساس سطح (از پایه تا پیشرفته) و هم بر اساس موضوع (زمان‌ها، اجزای کلام و ساختار جمله)، در اختیار شما قرار دهیم.

به یاد داشته باشید که تمامی گرامرهای زبان انگلیسی مهم هستند؛ حتی ساده‌ترین ساختارها نیز پایه‌ی یادگیری قواعد پیچیده‌تر هستند. این مقاله را به عنوان مرجع خود ذخیره کنید و با تمرین مستمر، به تسلط کامل بر این مهارت مهم برسید.