اگر همین چند ماه پیش برای مهاجرت یا اپلای برنامهریزی میکردید، احتمالاً دغدغه اصلیتان این بود که چه نمرهای بگیرید؛ آیلتس ۷ یا ۷.۵؟ تافل چند؟ PTE بهتر است یا دولینگو؟
اما حالا یک سؤال مهمتر از همه اینها مطرح شده است: اصلاً کدام آزمون زبان را میتوانیم بدهیم؟
در هفتههای اخیر، محدودیتهای جدیدی برای برخی آزمونهای بینالمللی زبان در ارتباط با ایران ایجاد شده و همین موضوع باعث شده خبرهای مختلفی در شبکههای اجتماعی منتشر شود؛ از «همه آزمونها برای ایرانیها لغو شده» گرفته تا «اگر از ایران خارج شوید، همهچیز حل میشود». اما واقعیت به این سادگی نیست.
در این مقاله وضعیت آزمونهای مهم را تا شهریور ۱۴۰۵ / سپتامبر ۲۰۲۶ بررسی میکنیم و میبینیم اگر قصد مهاجرت یا اپلای دارید، فعلاً چه گزینههایی پیش روی شماست.
سطح انگلیسیتان را دقیق نمیدانید؟ آزمون تعیین سطح رایگان را بدهید تا بدانید از کجا شروع کنید.
چه اتفاقی برای آزمونهای زبان ایرانیان افتاده است؟
ماجرا از تغییرات مقرراتی مرتبط با تحریمهای آمریکا و توقف مجوز قبلی برخی خدمات آموزشی برای ایران شروع شد. در نتیجه، چند مؤسسه برگزارکننده آزمون، ارائه خدمات خود به افراد ساکن ایران را متوقف کردهاند.
اما نکته مهم این است که شرایط همه آزمونها یکسان نیست و نمیتوان گفت تمام آزمونهای زبان برای ایرانیان بهطور کامل ممنوع شدهاند.
برای مثال، ETS اعلام کرده است که برگزاری TOEFL و GRE در داخل ایران متوقف شده و آزمونهای از قبل برنامهریزیشده نیز لغو شدهاند. ETS همچنین فعلاً نمیتواند ثبتنام یا پرداخت افراد مقیم ایران را برای آزمونهای خارج از کشور پردازش کند.
در مورد PTE نیز ارائه آزمون به داوطلبانی که مقیم ایران هستند، از ۸ سپتامبر ۲۰۲۶ متوقف شده است؛ مگر اینکه بتوانند اقامت اصلی خود در خارج از ایران را اثبات کنند.
Duolingo English Test هم محدودیت جداگانهای دارد. طبق اطلاعیههای مربوط به این آزمون، استفاده از DET برای افرادی که در ایران هستند یا با مدرک هویتی ایرانی آزمون میدهند، متوقف شده است. بنابراین صرفاً سفر کوتاهمدت به کشور دیگر لزوماً مشکل را حل نمیکند.
پس بهتر است بهجای عبارت کلی «همه آزمونها برای ایرانیها لغو شده»، شرایط هر آزمون را جداگانه بررسی کنیم.
آیا با خروج از ایران میتوان TOEFL داد؟
این یکی از مهمترین سؤالهایی است که این روزها مطرح میشود.
پاسخ کمی پیچیدهتر از «بله» یا «خیر» است.
طبق آخرین اطلاعیه ETS، ملیت ایرانی بهتنهایی مانع شرکت در TOEFL خارج از ایران نیست. اما ETS در حال حاضر نمیتواند ثبتنام و پرداخت افرادی را که معمولاً در ایران اقامت دارند پردازش کند؛ بنابراین صرفاً خرید بلیت و سفر به یک کشور دیگر تضمین نمیکند که بتوانید در آزمون ثبتنام کنید. (ETS)
یک نکته مهم دیگر هم وجود دارد: اگر فردی بتواند خارج از ایران آزمون بدهد، گزارش نمرهای که هنگام آزمون و در چارچوب هزینه آزمون انتخاب شده باشد طبق اعلام ETS قابل پردازش است. اما درخواستهای اضافه برای ارسال نمره بعد از آزمون ممکن است برای افراد مقیم ایران در دسترس نباشد. (ETS)
بنابراین خبری که میگوید «تافل را هر جا خارج از ایران بدهید، کارنامهاش ارسال نمیشود» دقیق نیست. وضعیت ثبتنام، محل اقامت و نحوه درخواست Score Report اهمیت دارد.
در حال حاضر چه گزینهای برای ایرانیان باقی مانده است؟
برای بسیاری از متقاضیان تحصیل و مهاجرت، IELTS در حال حاضر یکی از عملیترین گزینههاست؛ البته نه در داخل ایران.
IDP اعلام کرده بود که برگزاری IELTS در ایران را متوقف میکند و آخرین آزمون آن در ایران در ۳۱ ژانویه ۲۰۲۶ برگزار شده است. در عین حال، آزمون IELTS همچنان در مراکز رسمی کشورهای مختلف برگزار میشود. (IELTS IDP)
برای یک داوطلب ایرانی، مقصد فقط بر اساس قیمت آزمون انتخاب نمیشود. هزینه بلیت، اقامت، تعداد روزهای سفر، نوع آزمون و امکان برگزاری کامپیوتری یا کاغذی هم اهمیت دارد.
چهار مقصدی که معمولاً میتوان برای سفر به آنها برنامهریزی کرد، عبارتاند از:
- ارمنستان، بهخصوص ایروان
- جمهوری آذربایجان، بهخصوص باکو
- ترکیه، بهخصوص استانبول
- گرجستان، بهخصوص تفلیس
در ادامه هزینه تقریبی هرکدام را بررسی میکنیم.
هزینه IELTS در ارمنستان؛ ایروان
ارمنستان از گزینههایی است که بهدلیل فاصله نسبتاً کم و امکان سفر زمینی، برای بعضی داوطلبان جذاب است.
در مراکز رسمی IELTS در ایروان، هزینه فعلی آزمون معمولی Academic و General Training حدود ۱۱۲٬۱۰۰ درام است. مراکز رسمی IELTS در ایروان در حال حاضر آزمون کامپیوتری را ارائه میکنند. (IELTS)
با توجه به هزینه سفر، دو شب اقامت اقتصادی و رفتوآمد، برآورد کلی که برای یک سفر اقتصادی میتوان در نظر گرفت حدود ۳۵۰ تا ۴۰۰ دلار است.
| مورد | ارمنستان |
|---|---|
| شهر پیشنهادی | ایروان |
| هزینه آزمون | حدود ۱۱۲٬۱۰۰ درام |
| نوع آزمون | کامپیوتری |
| اقامت پیشنهادی | ۲ شب اقتصادی |
| سفر | امکان سفر زمینی با اتوبوس |
| هزینه تقریبی کل | حدود ۳۵۰ تا ۴۰۰ دلار |
قیمت ارز و هزینههای سفر متغیرند؛ بنابراین عدد نهایی ممکن است در زمان رزرو تغییر کند.
هزینه IELTS در باکو
باکو هم یکی دیگر از مقصدهای نزدیک برای شرکت در IELTS است. طبق فهرست رسمی IELTS، هزینه آزمون Academic و General Training در یکی از مراکز رسمی باکو ۵۷۵ منات آذربایجان است و آزمون بهصورت کامپیوتری ارائه میشود. (IELTS)
با در نظر گرفتن هزینه آزمون، رفتوآمد و اقامت اقتصادی، هزینه کل سفر را میتوان حدود ۳۹۰ تا ۴۶۰ دلار برآورد کرد.
| مورد | آذربایجان |
|---|---|
| شهر پیشنهادی | باکو |
| هزینه آزمون | حدود ۵۷۵ منات |
| نوع آزمون | کامپیوتری |
| اقامت پیشنهادی | ۲ شب اقتصادی |
| سفر | زمینی یا هوایی، بسته به مبدأ |
| هزینه تقریبی کل | حدود ۳۹۰ تا ۴۶۰ دلار |
هزینه IELTS در استانبول ترکیه
استانبول معمولاً گزینه گرانتری است، اما یک مزیت مهم دارد: تنوع بیشتری در نوع آزمون وجود دارد.
در یکی از مراکز رسمی IDP در استانبول، هزینه IELTS Academic و General Training روی کامپیوتر ۱۲٬۲۱۰ لیر و گزینه Writing on Paper حدود ۱۳٬۴۳۰ لیر اعلام شده است. (IELTS)
بنابراین اگر ترجیح میدهید آزمون را به شکل کاغذی بدهید، استانبول میتواند گزینه متفاوتی نسبت به مقصدهایی باشد که عمدتاً آزمون کامپیوتری ارائه میکنند.
با احتساب آزمون، پرواز و حدود دو شب اقامت اقتصادی، هزینه کلی سفر معمولاً از حدود ۴۵۰ دلار شروع میشود و میتواند به ۵۵۰ دلار یا بیشتر برسد.
| مورد | ترکیه |
|---|---|
| شهر پیشنهادی | استانبول |
| هزینه آزمون کامپیوتری | حدود ۱۲٬۲۱۰ لیر |
| Writing on Paper | حدود ۱۳٬۴۳۰ لیر |
| نوع آزمون | کامپیوتری و گزینههای کاغذی در برخی مراکز |
| اقامت پیشنهادی | ۲ شب اقتصادی |
| سفر | معمولاً هوایی |
| هزینه تقریبی کل | حدود ۴۵۰ تا ۵۵۰ دلار به بالا |
هزینه IELTS در گرجستان
تفلیس هم یکی دیگر از گزینههای قابل بررسی است. طبق اطلاعات British Council Georgia، هزینه IELTS Academic و General Training در مرکز آزمون ۷۶۰ لاری است و آزمون حضوری در مرکز به شکل کامپیوتری برگزار میشود. (British Council)
با احتساب هزینه سفر و اقامت، هزینه کلی برای یک سفر اقتصادی معمولاً از حدود ۵۰۰ دلار به بالا خواهد بود.
| مورد | گرجستان |
|---|---|
| شهر پیشنهادی | تفلیس |
| هزینه آزمون | ۷۶۰ لاری |
| نوع آزمون | کامپیوتری |
| اقامت پیشنهادی | حدود ۲ شب |
| هزینه تقریبی کل | از حدود ۵۰۰ دلار به بالا |
مقایسه سریع هزینه آزمون IELTS برای ایرانیان
| مقصد | هزینه آزمون | نوع آزمون | برآورد هزینه آزمون + سفر اقتصادی |
|---|---|---|---|
| ایروان | حدود ۱۱۲٬۱۰۰ AMD | کامپیوتری | ۳۵۰–۴۰۰ دلار |
| باکو | ۵۷۵ AZN | کامپیوتری | ۳۹۰–۴۶۰ دلار |
| استانبول | ۱۲٬۲۱۰ TRY | کامپیوتری / کاغذی در برخی مراکز | ۴۵۰–۵۵۰ دلار به بالا |
| تفلیس | ۷۶۰ GEL | کامپیوتری | ۵۰۰ دلار به بالا |
نرخ ارز و قیمت بلیت و هتل ثابت نیستند؛ برای همین این اعداد را باید برآورد اقتصادی دانست، نه قیمت قطعی. هزینه خود آزمون نیز ممکن است توسط مرکز آزمون تغییر کند. نرخهای ارزی فعلی نیز نوسان دارند؛ برای نمونه در ۲۶ سپتامبر ۲۰۲۶ هر دلار حدود ۳۶۳.۵ درام ارمنستان، ۴۹ لیر ترکیه و ۲.۶۰۵ لاری گرجستان بوده است. (Exchange Rates UK)
اگر برای مهاجرت یا اپلای برنامهریزی کردهایم، چه کار کنیم؟
مهمترین کار این است که قبل از پرداخت هزینه آزمون، مقصد و دانشگاه یا سازمان موردنظر را مشخص کنیم.
ممکن است دانشگاه شما IELTS Academic را بپذیرد، اما یک برنامه مهاجرتی خاص شرایط متفاوتی داشته باشد. حتی اگر یک آزمون در یک کشور قابل برگزاری باشد، این به معنی پذیرش خودکار آن در دانشگاه یا سازمان موردنظر شما نیست.
پس قبل از رزرو آزمون این چهار مورد را بررسی کنید:
- دانشگاه یا سازمان مقصد دقیقاً چه آزمونهایی را قبول میکند؟
- حداقل نمره کلی و حداقل نمره هر مهارت چقدر است؟
- Academic، General Training یا UKVI موردنیاز است؟
- مرکز آزمون موردنظر در زمان سفر واقعاً ظرفیت ثبتنام دارد؟
و مهمتر از همه، شرایط را در سایت رسمی برگزارکننده آزمون بررسی کنید. شرایط این آزمونها در هفتههای اخیر چند بار تغییر کرده و اطلاعاتی که در شبکههای اجتماعی منتشر میشود ممکن است خیلی سریع قدیمی شود.
جمعبندی
ماجرا این نیست که «همه آزمونهای زبان برای ایرانیان برای همیشه لغو شدهاند». وضعیت فعلی آزمونها متفاوت است: TOEFL و GRE در ایران متوقف شدهاند و برای افراد مقیم ایران محدودیتهای جدی در ثبتنام و خدمات وجود دارد؛ PTE نیز برای ساکنان ایران متوقف شده مگر اینکه اقامت اصلی خارج از ایران را اثبات کنند؛ Duolingo English Test نیز محدودیتهایی برای محل آزمون و مدارک هویتی ایرانی اعمال کرده است. (ETS)
در مقابل، IELTS همچنان در مراکز رسمی خارج از ایران برگزار میشود و برای داوطلبانی که به این آزمون نیاز دارند، کشورهایی مثل ارمنستان، آذربایجان، ترکیه و گرجستان از گزینههای قابل بررسی هستند. (IELTS)
بنابراین اگر قرار است برای اپلای یا مهاجرت اقدام کنید، فعلاً بهتر است بهجای دنبال کردن شایعاتی مثل «تافل کاملاً بن شده» یا «فقط با خروج از ایران همه محدودیتها برطرف میشود»، شرایط همان آزمون، محل اقامت، مدرک هویتی و قوانین دانشگاه مقصد را همزمان بررسی کنید. این چند بررسی ساده میتواند جلوی هزینه چندصد دلاری و یک سفر بینتیجه را بگیرد.
