ایتالیا در سالهای اخیر به دلیل ارائه بورسیههای تحصیلی سخاوتمندانه (مانند بورسیه استانی) و دانشگاههایی با قدمت و اعتبار جهانی، به مقصدی رویایی برای دانشجویان ایرانی تبدیل شده است. یکی از جذابیتهای اصلی این کشور، امکان تحصیل به زبان انگلیسی در بسیاری از رشتهها، بدون نیاز به یادگیری زبان ایتالیایی در ابتدای مسیر است.
اما کلید ورود به این دنیای جدید، اثبات مهارت زبان انگلیسی شماست که عمدتاً از طریق آزمون آیلتس سنجیده میشود. برخلاف تصور رایج که ورود به ایتالیا بسیار آسان است، قوانین مربوط به مدرک زبان، بهویژه در سفارت، چارچوبهای مشخصی دارد که بیتوجهی به آنها میتواند رویای مهاجرت شما را به خطر بیندازد. در این مقاله، دقیقترین اطلاعات درباره نمره آیلتس مورد نیاز برای دانشگاهها و سفارت ایتالیا را بررسی میکنیم.
حداقل نمره آیلتس برای ایتالیا؛ تفاوت درخواست سفارت و دانشگاه
یکی از مهمترین نکاتی که متقاضیان مهاجرت به ایتالیا باید بدانند، تفاوت بین “نمره درخواستی دانشگاه” و “نمره مورد نیاز سفارت” است. بسیاری از افراد تصور میکنند اگر دانشگاه به آنها پذیرش داد، کار تمام است؛ اما اینطور نیست. شما باید از دو فیلتر عبور کنید: اول کمیته پذیرش دانشگاه و دوم آفیسر ویزای سفارت.
نمره آیلتس مورد تایید سفارت ایتالیا برای ویزای تحصیلی
سفارت ایتالیا در تهران برای صدور ویزای تحصیلی، استانداردهای خاص خود را دارد که ممکن است سختگیرانهتر از دانشگاه باشد. طبق قوانین کلی، متقاضی باید سطحی معادل B2 در چارچوب مشترک اروپا (CEFR) داشته باشد. در آزمون آیلتس آکادمیک، این سطح معمولاً با نمره ۶ برابری میکند.
اگرچه در برخی سالها پروندههایی با نمره ۵.۵ هم پذیرفته شدهاند، اما ریسک ریجکت شدن ویزا با نمره زیر ۶ بسیار بالاست. سفارت میخواهد مطمئن شود که شما توانایی برقراری ارتباط در محیط آکادمیک و زندگی روزمره را دارید. جدول زیر حداقل نمرات مدارک مختلف مورد تایید سفارت را نشان میدهد:
| نوع آزمون | حداقل نمره رسمی (معمول) | نمره پیشنهادی جهت اطمینان |
|---|---|---|
| آیلتس آکادمیک (IELTS Academic) | 6.0 | 6.0 یا بالاتر |
| تافل (TOEFL iBT) | 78 | 85 – 90 |
| تولیمو (TOLIMO) | 600 | 600 |
| FCE | 169 | 169 |
نمره لازم برای اخذ پذیرش (Admission) از دانشگاهها
دانشگاههای ایتالیا استقلال کامل دارند تا شرایط پذیرش خود را تعیین کنند. ممکن است یک دانشگاه برای رشتهای خاص نمره ۵.۵ بخواهد و دانشگاهی دیگر روی نمره ۶.۵ پافشاری کند. حتی برخی دانشگاهها ممکن است بدون مدرک زبان و صرفاً با یک مصاحبه اسکایپ به شما نامه پذیرش (Admission Letter) بدهند.
اما نکته طلایی اینجاست: پذیرش دانشگاه تضمینکننده ویزا نیست. اگر دانشگاهی با نمره ۵.۵ به شما پذیرش داد، شما همچنان باید برای روز مصاحبه سفارت نمره خود را ارتقا دهید یا آمادگی زبانی بسیار بالایی در مصاحبه از خود نشان دهید تا آفیسر قانع شود.
نمره آیلتس لازم برای تحصیل در ایتالیا به تفکیک مقطع
هر چه مقطع تحصیلی بالاتر میرود، نیاز به درک عمیقتر متون علمی و نگارش آکادمیک بیشتر میشود؛ بنابراین طبیعی است که نمره زبان مورد نیاز نیز افزایش یابد.
حداقل نمره برای مقطع کارشناسی (Bachelor)
تعداد رشتههای انگلیسیزبان در مقطع لیسانس در ایتالیا محدودتر از مقاطع بالاتر است، اما رو به افزایش میباشد. برای این مقطع، معمولاً نمره آیلتس ۶ درخواست میشود. البته دانشگاههایی هم وجود دارند که با نمره ۵.۵ دانشجو میپذیرند، مشروط بر اینکه دانشجو بتواند در سال اول سطح زبان خود را تقویت کند.
نمره مورد نیاز برای کارشناسی ارشد (Master)
محبوبترین مقطع برای مهاجرت تحصیلی به ایتالیا، کارشناسی ارشد است. اکثر دانشگاههای تراز اول ایتالیا برای این مقطع نمره آیلتس ۶ تا ۶.۵ را الزامی میدانند. برای رشتههای مهندسی و معماری اغلب نمره ۶ کافی است، اما برای رشتههای علوم انسانی، ادبیات انگلیسی و مدیریت، احتمال درخواست نمره ۶.۵ یا حتی ۷ وجود دارد.
شرایط نمره زبان برای مقطع دکتری (PhD)
در مقطع دکتری، شما یک پژوهشگر هستید. باید بتوانید مقالات بینالمللی بنویسید و در کنفرانسها صحبت کنید. بنابراین، اکثر پوزیشنهای دکتری در ایتالیا نیاز به آیلتس ۷.۰ دارند. هرچند ممکن است با نمره ۶.۵ هم بتوانید پذیرش بگیرید، اما در رقابت با سایر داوطلبان، نمره زبان بالاتر یک امتیاز مثبت (Bonus) محسوب میشود.
اهمیت نمره “تکمهارتها” (Sub-skills) در پذیرش
بسیاری از دانشجویان فقط روی نمره میانگین (Overall) تمرکز میکنند و از نمرات تکمهارت (Reading, Writing, Listening, Speaking) غافل میشوند. توجه داشته باشید که اگر مثلاً نمره کل شما ۶.۵ باشد اما در بخش Writing نمره ۵ گرفته باشید، ممکن است دانشگاههای سختگیر پذیرش شما را رد کنند. معمولاً ذکر میشود که نمره هیچ مهارتی نباید کمتر از ۵.۵ یا ۶ باشد.
| مقطع تحصیلی | نمره میانگین (Overall) | حداقل نمره هر مهارت (Band Score) |
|---|---|---|
| کارشناسی | 6.0 (گاهی 5.5) | 5.5 |
| کارشناسی ارشد | 6.0 – 6.5 | 5.5 – 6.0 |
| دکتری | 7.0 (گاهی 6.5) | 6.0 – 6.5 |
لیست نمره آیلتس درخواستی دانشگاههای برتر ایتالیا
اطلاع از حداقل نمره درخواستی هر دانشگاه به شما کمک میکند تا برنامهریزی دقیقتری داشته باشید. در ادامه شرایط چند دانشگاه محبوب ایتالیا را بررسی میکنیم. (دقت کنید که این نمرات ممکن است برای رشتههای خاص متفاوت باشد).
دانشگاه پلیتکنیک میلان (Politecnico di Milano)
این دانشگاه که رتبه اول ایتالیا در مهندسی و معماری را دارد، قوانین شفافی وضع کرده است. برای مقطع کارشناسی ارشد، ارائه مدرک آیلتس با حداقل نمره ۶.۰ الزامی است. نکته مهم این است که پلیتکنیک میلان معمولاً به نمره کمتر از ۶ پذیرش مشروط نمیدهد و باید مدرک را هنگام اپلای یا ددلاین مشخص شده ارائه دهید.
دانشگاه بولونیا (University of Bologna)
قدیمیترین دانشگاه جهان غرب، برای رشتههای مختلف نمرات متفاوتی دارد. به طور کلی، برای اکثر رشتههای ارشد نمره ۵.۵ تا ۶.۵ مورد نیاز است. مرکز زبان این دانشگاه (CLA) استانداردهای سطح B2 را معیار قرار میدهد.
دانشگاه ساپینزا رم (Sapienza University of Rome)
بزرگترین دانشگاه اروپا معمولاً برای رشتههای انگلیسیزبان نمره ۶.۵ (سطح B2) را درخواست میکند. البته در برخی رشتههای خاص ممکن است با نمره ۶ نیز پذیرش انجام شود.
دانشگاه پادوا (University of Padua)
دانشگاه پادوا یکی از مقاصد محبوب دانشجویان ایرانی است. حداقل نمره آیلتس برای اکثر رشتههای این دانشگاه ۶ تعیین شده است، اما داشتن نمره ۶.۵ شانس شما را افزایش میدهد.
دانشگاه تورین و پلیتکنیک تورین
- پلیتکنیک تورین (Politecnico di Torino): این دانشگاه برای رشتههای مهندسی معمولاً حداقل نمره ۵.۵ را قبول میکند (در برخی منابع قدیمی ۵.۰ هم ذکر شده بود، اما ۵.۵ معیار امنتری است).
- دانشگاه تورین (University of Turin): نمره استاندارد برای این دانشگاه معمولاً ۶ است.
سایر دانشگاههای دولتی و خصوصی پرمتقاضی
در جدول زیر لیستی از سایر دانشگاههای محبوب و نمره آیلتس مورد نیاز آنها آورده شده است:
| نام دانشگاه | حداقل نمره آیلتس |
|---|---|
| دانشگاه میلان (University of Milan) | 6.0 – 6.5 |
| دانشگاه فلورانس (University of Florence) | 6.0 – 6.5 |
| دانشگاه پاویا (University of Pavia) | 6.0 |
| دانشگاه سیهنا (University of Siena) | 5.5 – 6.0 |
| دانشگاه ترنتو (University of Trento) | 6.0 |
| جان کابوت (John Cabot – خصوصی) | 6.5 |
شرایط جایگزین و تحصیل در ایتالیا بدون آیلتس
شاید برایتان سوال باشد که اگر نتوانید در آزمون آیلتس شرکت کنید یا نمره لازم را کسب نکنید، آیا راه دیگری وجود دارد؟
مدارک جایگزین مورد قبول (تافل، دولینگو و تولیمو)
دانشگاههای ایتالیا معمولاً مدارک معتبر دیگر را نیز میپذیرند:
- تافل (TOEFL iBT): این آزمون کاملاً معتبر است. نمره ۷۸ تا ۸۰ معمولاً معادل آیلتس ۶ در نظر گرفته میشود.
- دولینگو (Duolingo): در دوران کرونا بسیاری از دانشگاهها این آزمون را پذیرفتند. اما توجه کنید که سفارت ایتالیا معمولاً دولینگو را برای صدور ویزا قبول نمیکند. بنابراین اگر دانشگاه دولینگو را پذیرفت، باید مطمئن شوید که برای روز سفارت مشکلی نخواهید داشت (یا باید تا آن روز آیلتس بگیرید).
- تولیمو (TOLIMO): آزمونی داخلی است که برخی دانشگاهها ممکن است با آن ناآشنا باشند، اما سفارت ایتالیا نمره بالای ۶۰۰ آن را میپذیرد.
شرایط تحصیل به زبان انگلیسی بدون ارائه مدرک زبان (ارائه نامه MOI)
یکی از راههای جایگزین، استفاده از نامه MOI (Medium of Instruction) است. اگر شما مقطع تحصیلی قبلی خود را در دانشگاهی گذراندهاید که زبان تدریس در آن کاملاً انگلیسی بوده است، میتوانید با ارائه گواهی از دانشگاه مبدأ، درخواست معافیت از مدرک زبان (Waiver) کنید.
بسیاری از دانشگاههای ایتالیا این نامه را قبول میکنند و شرط زبان را حذف میکنند. اما باز هم هشدار سفارت پابرجاست: سفارت ممکن است همچنان از شما مدرک زبان بخواهد، مگر اینکه مدرک قبلی شما از یک کشور انگلیسیزبان (مثل انگلیس، استرالیا، کانادا) باشد.
تفاوت الزامات زبان برای رشتههای پزشکی و آزمون آیمت (IMAT)
برای تحصیل در رشتههای پزشکی و دندانپزشکی به زبان انگلیسی، شما باید در آزمون ورودی سراسری به نام IMAT شرکت کنید. این آزمون به زبان انگلیسی برگزار میشود و شامل سوالات علمی و هوش است.
نکته جالب این است که معمولاً برای ثبتنام در آزمون IMAT نیازی به ارائه مدرک آیلتس نیست، زیرا خودِ قبولی در این آزمون نشاندهنده سطح زبان شماست. با این حال، پس از قبولی و برای مرحله تشکیل پرونده ویزا، داشتن مدرک آیلتس ۶ اکیداً توصیه میشود تا فرآیند اداری شما بدون نقص انجام شود.
نتیجهگیری
تحصیل در ایتالیا فرصتی بینظیر است، اما نباید پروسه زبان را دستکم گرفت. به عنوان یک جمعبندی کلی، داشتن مدرک آیلتس آکادمیک با نمره ۶ شما را در “منطقه امن” قرار میدهد؛ یعنی هم اکثر دانشگاهها به شما پذیرش میدهند و هم سفارت بدون مشکل ویزای شما را صادر میکند. اگرچه راههایی برای دور زدن این مدرک در مرحله دانشگاه وجود دارد (مثل نامه MOI یا نمرات پایینتر)، اما فیلتر نهایی سفارت معمولاً سختگیر است. پس بهترین سرمایهگذاری شما قبل از مهاجرت، تمرکز بر تقویت زبان و کسب نمره ۶ یا بالاتر است.
