اگر رویای تحصیل در یک دانشگاه معتبر خارجی یا کار در یک محیط حرفهای بینالمللی را در سر دارید، به احتمال زیاد نام آزمون آیلتس (IELTS) را شنیدهاید. اما به محض شروع جستجو، با دو کلمه کلیدی گیجکننده روبرو میشوید: آکادمیک و جنرال. کدام یک برای شما مناسب است؟ آیا آیلتس آکادمیک واقعاً سختتر است؟ ساختار آن دقیقاً چیست و برای قبولی در دانشگاه به چه نمرهای نیاز دارید؟
این سوالات، دغدغه اصلی هزاران متقاضی درست مثل شماست. سردرگمی در مورد نوع آزمون میتواند ماهها برنامهریزی شما را به تاخیر بیندازد. هدف این مقاله این است که یک بار برای همیشه، تمام ابهامات شما را در مورد آیلتس آکادمیک برطرف کند. ما قدم به قدم، از ساختار کلی تا جزئیات بخشهای تخصصی آن را بررسی میکنیم و به شما نشان میدهیم که این آزمون، نه یک غول ترسناک، بلکه یک پله قابل عبور برای رسیدن به اهدافتان است.
آیلتس آکادمیک برای چه کسانی الزامی است؟
اولین و مهمترین قدم، این است که مطمئن شوید آیلتس آکادمیک همان چیزی است که به آن نیاز دارید. این آزمون به طور خاص برای سنجش توانایی شما در محیطهای علمی و دانشگاهی طراحی شده است.
متقاضیان تحصیل در دانشگاهها (کارشناسی و مقاطع بالاتر)
این گروه، اصلیترین مخاطبان آیلتس آکادمیک هستند. اگر قصد دارید برای مقاطع زیر در یک دانشگاه انگلیسیزبان اپلای کنید، تقریباً تمام دانشگاهها از شما مدرک آیلتس آکادمیک را میخواهند:
- کارشناسی (Undergraduate)
- کارشناسی ارشد (Postgraduate – Master’s)
- دکتری (Postgraduate – PhD)
دلیل آن واضح است: دانشگاه باید مطمئن شود که شما میتوانید از پس خواندن مقالات علمی، نوشتن تسکهای تحلیلی و درک کامل کلاسهای درس بربیایید. مدرک آیلتس جنرال برای این منظور پذیرفته نمیشود.
متخصصان نیازمند ثبتنام حرفهای (مانند پزشکان، پرستاران و وکلا)
تحصیل، تنها کاربرد آیلتس آکادمیک نیست. بسیاری از متخصصان برای اینکه بتوانند در کشورهای دیگر کار کنند، باید ابتدا در سازمانهای نظام حرفهای آن کشور (مانند سازمان نظام پزشکی، نظام پرستاری یا کانون وکلا) ثبتنام کنند.
این سازمانها در کشورهایی مانند بریتانیا، استرالیا، کانادا و نیوزلند، برای تایید صلاحیت حرفهای شما، مدرک آیلتس آکادمیک را الزامی میدانند. آنها میخواهند مطمئن شوند که شما دانش زبانی لازم برای درک اصطلاحات تخصصی و برقراری ارتباط دقیق در محیط کاری خود را دارید.
تفاوت آیلتس آکادمیک با آیلتس UKVI
این یکی از گیجکنندهترین بخشها برای متقاضیان، به خصوص متقاضیان تحصیل در بریتانیا است.
- آیلتس آکادمیک (IELTS Academic): این نوع آزمون است که محتوای آن علمی و دانشگاهی است.
- آیلتس یو-کی-وی-آی (IELTS UKVI): این نسخهای از آزمون است که برای درخواست ویزای بریتانیا (UK Visas and Immigration) مورد نیاز است.
به عبارت سادهتر، IELTS UKVI میتواند یا آکادمیک باشد یا جنرال. تفاوت اصلی در نحوه برگزاری و صدور کارنامه است:
- مراکز مورد تایید: آزمون آیلتس UKVI فقط در مراکزی برگزار میشود که مورد تایید مستقیم وزارت کشور بریتانیا هستند و از نظر امنیتی سطح بالاتری دارند.
- شکل کارنامه: کارنامه (TRF) شما نشان میدهد که در آزمون UKVI شرکت کردهاید.
- محتوای آزمون: محتوای آزمون «IELTS Academic» و «IELTS Academic UKVI» دقیقاً یکسان است و هیچ تفاوتی در سختی، سوالات یا نمرهدهی ندارد.
نکته کلیدی: اگر برای ویزای دانشجویی بریتانیا (Student Visa) اقدام میکنید، حتماً با دانشگاه خود چک کنید. اکثر دانشگاهها از شما مدرک IELTS Academic UKVI را میخواهند.
تفاوت کلیدی آیلتس آکادمیک و جنرال چیست؟
بگذارید یک بار برای همیشه این موضوع را روشن کنیم. آیلتس آکادمیک و جنرال دو آزمون متفاوت برای دو هدف متفاوت هستند.
بخشهای یکسان: شنیداری (Listening) و گفتاری (Speaking)
خبر خوب! دو مهارت از چهار مهارت در هر دو آزمون کاملاً یکسان هستند. بخشهای Listening و Speaking آیلتس آکادمیک و جنرال هیچ تفاوتی با هم ندارند. شما دقیقاً به فایلهای صوتی یکسان گوش میدهید و سوالات گفتاری مشابهی از شما پرسیده میشود.
بخشهای متفاوت: خواندن (Reading) و نوشتن (Writing)
تفاوت اصلی و تعیینکننده در این دو بخش است:
- Reading: در آکادمیک، شما با متون طولانی، علمی و تحلیلی (مانند مقالات ژورنال) سر و کار دارید. در جنرال، متون کوتاهتر و مرتبط با زندگی روزمره هستند (مانند آگهیها، دفترچههای راهنما).
- Writing: در آکادمیک، شما باید یک نمودار یا جدول را تحلیل کنید (تسک ۱) و یک مقاله تحلیلی بنویسید (تسک ۲). در جنرال، شما باید یک نامه (رسمی یا غیررسمی) بنویسید (تسک ۱) و یک مقاله درباره موضوعی عمومیتر بنویسید (تسک ۲).
تفاوت در هدف: آمادگی تحصیلی در برابر مهارتهای زندگی روزمره
این تفاوتها از هدف آزمون ناشی میشود:
- آکادمیک میسنجد که آیا شما میتوانید در دانشگاه زنده بمانید؟ (یعنی مقاله بخوانید و مقاله بنویسید).
- جنرال میسنجد که آیا شما میتوانید در یک کشور انگلیسیزبان زندگی کنید؟ (یعنی نامه شکایت به صاحبخانه بنویسید یا شرایط استخدام را بفهمید).
تفاوت در نمرهدهی بخش Reading
این یک نکته بسیار مهم است که خیلیها نمیدانند. از آنجایی که متون ریدینگ آکادمیک سختتر و تخصصیتر هستند، نمرهدهی آن «سخاوتمندانهتر» است. یعنی برای گرفتن نمره یکسان، در آزمون آکادمیک میتوانید به تعداد سوالات کمتری نسبت به جنرال پاسخ صحیح بدهید.
در جدول زیر مقایسه نمرهدهی این دو بخش را میبینید (بر اساس ۴۰ سوال):
| نمره باند (Band Score) | تعداد پاسخ صحیح در آکادمیک (تقریبی) | تعداد پاسخ صحیح در جنرال (تقریبی) |
|---|---|---|
| 6.0 | 23 – 26 | 30 – 31 |
| 7.0 | 30 – 32 | 34 – 35 |
| 8.0 | 35 – 36 | 37 – 38 |
همانطور که میبینید، برای گرفتن نمره ۷ در ریدینگ، در آزمون آکادمیک کافی است به حدود ۳۰ سوال پاسخ صحیح بدهید، اما در جنرال به ۳۴ سوال.
ساختار کامل آزمون آیلتس آکادمیک (بررسی ۴ مهارت)
کل آزمون آیلتس آکادمیک (بخشهای شنیداری، خواندنی و نوشتاری) حدود ۲ ساعت و ۴۵ دقیقه طول میکشد و بدون استراحت بین بخشها برگزار میشود. بخش گفتاری ممکن است در همان روز یا تا چند روز قبل یا بعد از آزمون کتبی شما باشد.
۱. بخش شنیداری (Listening): چهار بخش با لهجههای مختلف
- مدت زمان: حدود ۳۰ دقیقه (به اضافه ۱۰ دقیقه زمان برای انتقال جوابها به پاسخنامه در آزمون کاغذی).
- ساختار: ۴ بخش (Section) و مجموعاً ۴۰ سوال.
- بخش ۱: مکالمهای بین دو نفر در مورد یک موضوع روزمره (مثلاً رزرو هتل).
- بخش ۲: یک مونولوگ (سخنرانی یک نفره) در مورد یک موضوع عمومی (مثلاً معرفی یک موزه).
- بخش ۳: مکالمهای بین چند نفر (تا ۴ نفر) در یک محیط آموزشی یا آکادمیک (مثلاً دانشجویانی که در مورد پروژه خود بحث میکنند).
- بخش ۴: یک مونولوگ آکادمیک (مانند بخشی از یک سخنرانی دانشگاهی).
- نکته مهم: شما فایل صوتی را فقط یک بار میشنوید و باید همزمان گوش دهید و به سوالات پاسخ دهید. در این بخش با لهجههای مختلف (بریتانیایی، استرالیایی، آمریکایی و …) مواجه خواهید شد.
۲. بخش خواندن (Reading): سه متن طولانی آکادمیک
- مدت زمان: دقیقاً ۶۰ دقیقه (بدون زمان اضافه برای انتقال جوابها).
- ساختار: ۳ متن طولانی (Passage) و مجموعاً ۴۰ سوال.
- محتوای متون: متون مستقیماً از کتابها، ژورنالهای علمی، مجلات تخصصی (مانند نشنال جئوگرافیک) و روزنامهها گرفته شدهاند.
- موضوعات: کاملاً آکادمیک هستند و میتوانند درباره هر چیزی باشند؛ از تاریخچه ساخت شیشه گرفته تا روانشناسی دلفینها یا مباحث اقتصادی.
- چالش اصلی: مدیریت زمان. شما فقط ۲۰ دقیقه برای هر متن و سوالات آن فرصت دارید.
۳. بخش نوشتاری (Writing): دو تسک تحلیلی و توصیفی
- مدت زمان: دقیقاً ۶۰ دقیقه برای هر دو تسک.
- ساختار: دو تسک (Task 1 و Task 2).
- تسک ۱ (Task 1): از شما خواسته میشود یک نمودار (خطی، میلهای، دایرهای)، جدول، نقشه یا فرآیند را توصیف و تحلیل کنید. باید حداقل ۱۵۰ کلمه بنویسید و پیشنهاد میشود حدود ۲۰ دقیقه برای آن وقت بگذارید.
- تسک ۲ (Task 2): از شما خواسته میشود در مورد یک موضوع یا دیدگاه، یک مقاله (Essay) بنویسید. باید حداقل ۲۵۰ کلمه بنویسید و پیشنهاد میشود حدود ۴۰ دقیقه برای آن وقت بگذارید.
- نکته مهم: نمره تسک ۲ دو برابر نمره تسک ۱ در نمره نهایی رایتینگ شما تاثیر دارد.
۴. بخش گفتاری (Speaking): مصاحبه شفاهی سه قسمتی
- مدت زمان: ۱۱ تا ۱۴ دقیقه.
- ساختار: یک مصاحبه رو در رو با یک ممتحن رسمی آیلتس (Examiner).
- بخش ۱ (Intro & Interview): حدود ۴-۵ دقیقه. سوالات عمومی در مورد خودتان، خانواده، کار، تحصیل، محل زندگی و علایقتان.
- بخش ۲ (Cue Card / Long Turn): حدود ۳-۴ دقیقه. به شما یک کارت (Cue Card) داده میشود که موضوعی روی آن نوشته شده. شما ۱ دقیقه فرصت دارید تا در مورد آن فکر کنید و یادداشت بردارید و سپس باید ۱ تا ۲ دقیقه بدون توقف در مورد آن صحبت کنید.
- بخش ۳ (Discussion): حدود ۴-۵ دقیقه. ممتحن سوالات عمیقتر و تحلیلیتری مرتبط با موضوع بخش ۲ از شما میپرسد.
جزئیات بخشهای تخصصی آکادمیک (Reading و Writing)
همانطور که گفتیم، تفاوت اصلی در این دو بخش است. بیایید عمیقتر به آنها نگاه کنیم.
ریدینگ آکادمیک: متون علمی، تحلیلی و توصیفی از مجلات و کتابها
در بخش ریدینگ آکادمیک، قرار نیست دانش تخصصی شما در مورد یک موضوع سنجیده شود، بلکه توانایی شما در فهم و تحلیل متون آکادمیک ارزیابی میشود.
- نوع متون: متون میتوانند توصیفی (Descriptive)، تحلیلی (Analytical) یا استدلالی (Discursive) باشند.
- مهارتهای مورد نیاز:
- Skimming: خواندن سریع متن برای درک ایده کلی.
- Scanning: جستجوی سریع برای یافتن اطلاعات خاص (مانند یک اسم، تاریخ یا عدد).
- درک جزئیات: فهمیدن اطلاعات دقیق در یک پاراگراف.
- درک استدلال نویسنده: فهمیدن اینکه نظر نویسنده چیست و چگونه از آن دفاع میکند.
- انواع سوالات: شما با طیف وسیعی از سوالات روبرو میشوید، از جمله:
- True / False / Not Given
- Matching Headings (وصل کردن تیتر به پاراگراف)
- Multiple Choice (چند گزینهای)
- Sentence Completion (تکمیل جمله)
رایتینگ آکادمیک (تسک ۱): توصیف نمودار، جدول، نقشه یا فرآیند
در تسک ۱، شما باید یک گزارشنویس باشید. هدف، توصیف اطلاعات بصری به صورت مکتوب است.
- وظیفه شما: باید اطلاعات را خلاصه و توصیف کنید و نکات اصلی را بیرون بکشید. هرگز نباید نظر شخصی خودتان را بنویسید.
- انواع تسک ۱:
- نمودارها (Charts/Graphs): رایجترین نوع. باید روندها (Trends) را توصیف کنید (مثلاً افزایش، کاهش، ثبات) و مقایسه انجام دهید.
- جدول (Table): شبیه نمودار است، باید دادهها را مقایسه کنید.
- فرآیند (Process Diagram): باید مراحل یک فرآیند را به ترتیب توضیح دهید (مثلاً فرآیند تولید سیمان یا چرخه زندگی قورباغه).
- نقشه (Maps): معمولاً دو نقشه از یک مکان در دو زمان مختلف به شما داده میشود و باید تغییرات را توصیف کنید.
رایتینگ آکادمیک (تسک ۲): نوشتن مقاله (Essay) در پاسخ به یک دیدگاه
این بخش، توانایی شما در نوشتن یک مقاله منسجم و استدلالی را میسنجد.
- ساختار مقاله: باید یک ساختار مشخص داشته باشد: مقدمه (Introduction)، بدنه (Body Paragraphs – معمولاً ۲ یا ۳ پاراگراف) و نتیجهگیری (Conclusion).
- انواع سوالات تسک ۲:
- Opinion (Agree/Disagree): “تا چه حد موافق یا مخالف هستید؟”
- Discussion (Discuss both views): “در مورد هر دو دیدگاه بحث کنید و نظر خود را بدهید.”
- Problem & Solution: “مشکلات این پدیده چیست و چه راهحلهایی وجود دارد؟”
- Advantages & Disadvantages: “مزایا و معایب این موضوع چیست؟”
- کلید موفقیت: دقیقاً به چیزی که سوال از شما خواسته پاسخ دهید، موضعگیری (Position) شفافی داشته باشید و نظرات خود را با دلایل و مثالهای مرتبط پشتیبانی کنید.
نمرهدهی، اعتبار و هزینه آزمون آکادمیک
سیستم نمرهدهی (Band Score) از ۰ تا ۹
آیلتس سیستم «قبولی» یا «ردی» ندارد. شما بر اساس عملکردتان در هر چهار مهارت، نمرهای بین ۰ (شرکت نکرده) تا ۹ (کاربر متخصص) دریافت میکنید.
- شما چهار نمره مجزا برای Listening, Reading, Writing, Speaking میگیرید.
- یک نمره کلی (Overall Band Score) نیز دریافت میکنید که میانگین این چهار نمره است.
- نمرات به صورت نیمباند نیز اعلام میشوند (مثلاً ۶، ۶.۵، ۷).
مدت اعتبار مدرک آیلتس (۲ سال)
مدت اعتبار مدرک آیلتس شما از تاریخ آزمون، به مدت دو سال است. پس از دو سال، اکثر سازمانها و دانشگاهها آن را نمیپذیرند، زیرا معتقدند سطح زبان شما ممکن است در این مدت تغییر کرده باشد.
قابلیت آزمون مجدد یک مهارت (One Skill Retake)
این یک قابلیت نسبتاً جدید و بسیار کاربردی است. اگر در آزمون کامپیوتری شرکت کرده باشید و از نمره خود در فقط یکی از چهار مهارت (مثلاً رایتینگ) راضی نباشید، میتوانید به جای شرکت در کل آزمون، فقط همان یک مهارت را دوباره امتحان دهید.
- شرایط:
- باید در آزمون کامپیوتری (Computer-Delivered) شرکت کرده باشید.
- باید در مرکزی ثبتنام کنید که این قابلیت (OSR) را ارائه میدهد.
- باید ظرف ۶۰ روز از تاریخ آزمون اصلی خود، برای OSR اقدام کنید.
- نتیجه: شما یک کارنامه جدید دریافت خواهید کرد که شامل نمرات سه مهارت اصلی شما به اضافه نمره جدیدی است که در OSR کسب کردهاید.
هزینه شرکت در آزمون
هزینه آزمون آیلتس در کشورهای مختلف و حتی در مراکز مختلف یک کشور، متفاوت است و به نرخ ارز بستگی دارد. در حال حاضر (زمان نگارش این مقاله)، هزینه آزمون در ایران متغیر است و باید مستقیماً از وبسایت مراکز رسمی برگزارکننده (مانند ایرسافام، آیلتس تهران و…) استعلام گرفته شود. این هزینه معمولاً در بازه ۲۵۰ تا ۳۰۰ دلار آمریکا در سراسر جهان متغیر است.
چطور برای آیلتس آکادمیک آماده شویم؟
آمادگی برای آیلتس آکادمیک یک ماراتن است، نه یک دو سرعت. نیاز به برنامهریزی و منابع درست دارد.
معرفی بهترین منابع و کتابها (کمبریج، بارونز و…)
- سری کتابهای Cambridge IELTS (جلدهای ۱ تا ۱۸): اینها مهمترین منبع شما هستند. این کتابها شامل نمونه سوالات واقعی آزمونهای گذشته هستند. کار کردن روی این کتابها (به خصوص جلدهای جدیدتر) بهترین راه برای آشنایی با فرمت و سختی واقعی آزمون است.
- The Official Cambridge Guide to IELTS: یک راهنمای جامع که هر چهار مهارت را با مثال و تمرین پوشش میدهد.
- کتابهای Barron’s و Collins: این کتابها برای یادگیری استراتژیها و تکنیکهای پاسخگویی به سوالات (به خصوص برای ریدینگ و رایتینگ) بسیار مفید هستند.
تقویت واژگان تخصصی و آکادمیک
شما نیازی ندارید که متخصص زیستشناسی یا اقتصاد باشید، اما باید با واژگان آکادمیک آشنا باشید؛ کلماتی که در تمام متون علمی به کار میروند (مانند analyze, criteria, framework, hypothesis, subsequent).
- لیست واژگان آکادمیک (Academic Word List – AWL): یک منبع عالی برای شروع است. این لیست شامل پرکاربردترین کلمات در متون دانشگاهی است.
- خواندن: بهترین راه تقویت واژگان، خواندن مقالات واقعی از منابعی مانند The Economist, National Geographic یا New Scientist است.
اهمیت شرکت در آزمونهای آزمایشی (ماک)
شما نمیتوانید اهمیت آزمونهای ماک (Mock Tests) را نادیده بگیرید. آیلتس فقط دانش زبان نیست؛ بلکه آزمون مدیریت زمان و استقامت ذهنی است.
- حتماً چندین بار قبل از آزمون اصلی، در شرایط شبیهسازی شده (با زمانبندی دقیق و بدون وقفه) آزمون کامل بدهید.
- این کار به شما کمک میکند تا استرس خود را مدیریت کنید و بفهمید در کدام بخشها ضعف زمانی دارید.
